آرش کمانگیر به روایت کر ایرانی و ارکستر سوئدی

خنیا _ بروالدهالن، خانه ارکستر سمفونیک رادیوی سوئد روز شنبه گذشته میزبان یک اوراتوریوی ایرانی بود که بر اساس شعر آرش کمانگیر، نوشته سیاوش کسرایی و با ترکیبی از یک گروه کر ایرانی، یک گروه کر سوئدی و یک ارکستر سوئدی به اجرا درآمد.

به گزارش بی بی سی فارسی ، اوراتوریو قطعه ای آوازی و چندبخشی با همراهی ارکستر و آواز جمعی است که افشین خائف از حدود دو سال پیش با گروه کر ایرانی آفتاب، تمرینات آن را آغاز کرده بود و در نهایت با همراهی گروه کر سوئدی آکادمیسکا و ارکستر آکادمیسکا در استکهلم این برنامه را به روی صحنه برد. علاوه بر گروه های یاد شده، سیاوش جوادی، خواننده تنور ساکن سوئد و کاملیا دارا به عنوان سولیست سوپرانوی مهمان از اتریش در اجرای این کنسرت همکاری داشتند. این دو تکخوان و گروه صد نفره ی خوانندگان کر و نوازندگان ارکستر، پرشین اپیلوگ را در ۲۳ قطعه روی صحنه اجرا کردند که به گفته برگزارکنندگان برنامه، در نوع خود نخستین و بزرگ ترین اجرای یک اوراتوریوی ایرانی در اروپاست.

افشین خائف، آهنگساز و رهبر کنسرت پرشین اپیلوگ می گوید که در انتخاب شعر، دو مولفه تراژیک بودن و قابلیت تصویرسازی برای او از اهمیت ویژه برخوردار بوده، به گونه ای که پس از ماه ها جستجو و مشورت، در نهایت حماسه آرش کمانگیر اثر سیاوش کسرایی برای این پروژه موسیقایی انتخاب شده است.

بخش هایی از نی نامه مولانا و شیرین و فرهاد وحشی بافقی نیز برای قسمت هایی از کنسرت مورد استفاده قرار گرفتند

علاوه بر این، بخش هایی از نی نامه مولانا و شیرین و فرهاد وحشی بافقی نیز برای قسمت هایی از کنسرت مورد استفاده قرار گرفتند. رهبر و آهنگساز این کنسرت بر این باور است که ترکیب موسیقی کلاسیک غربی و شعر فارسی شاید برای مخاطب ایرانی تازگی داشته و چندان با سلیقه هنری و موسیقیایی ایرانیان و حتی آنها که در خارج از ایران سکونت دارند همخوانی نداشته باشد با اینهمه گروه کر آفتاب امیدوار است بتواند اجراهای متعدد و بیشتری از این کنسرت در شهرها و کشورهای مختلف اروپایی داشته باشد.

به گفته سروش علمی، تهیه کننده اجرایی پرشین اپیلوگ، سالن برودالدهالن در روز چهارم نوامبر، میزبان نزدیک به هشتصد نفر از ایرانیان و غیرایرانیان علاقه مند به موسیقی کلاسیک بود. او ضمن ابراز رضایت از اجرای برنامه و استقبال مردم به مشکلات متعددی که در مسیر برنامه ریزی و آماده سازی این کنسرت با آنها دست به گریبان بوده اند اشاره می کند. به گفته او حمایت مالی نهادهای سوئدی از کنسرت پرشین اپیلوگ بسیار ناچیز بوده و تیم اجرایی تنها با اتکا به فروش بلیط به اجرای آن همت گمارده اند. این تهیه کننده جوان همچنین از تلاش های بسیار برای جذب مخاطب غیرایرانی می گوید: “این بهترین فرصت بود که بتوانیم توجه مخاطب غیر ایرانی را به موسیقی ایرانی جلب کنیم.”

سالن برودالدهالن در روز چهارم نوامبر، میزبان نزدیک به هشتصد نفر از ایرانیان و غیرایرانیان علاقه مند به موسیقی کلاسیک بود.

شعر آرش کمانگیر و بخش هایی از نی نامه مولانا و شیرین و فرهاد وحشی بافقی، تنها بخشهای فارسی این کنسرت را تشکیل می دادند و بقیه عناصر از جمله موسیقی و سازها و نیز علم موسیقایی که در تنظیم به کار گرفته شده بود، غربی بودند. همکاری گروه کر آکادمیسکا و ارکستر آکادمیسکا هم به عنوان دو گروه سوئدی باعث شده بود ماهیت کاملا ایرانی پرشین اپیلوگ تغییر پیدا کند و به برنامه ای چندفرهنگی تبدیل شود.

پرشین اپیلوگ با ترکیب اندوهناک شعر و موسیقی آغاز شد؛ در توصیف شکست سپاه ایران از لشکر توران، و سپس به حماسه و رزم رسید؛ به انتخاب آرش برای پرتاب تیر از کمان و تعیین مرز ایران و توران.

علیرضا مجلل، هنرمند ایرانی ساکن سوئد که در این کنسرت حضور داشت ضمن اشاره به پشتکار و خلاقیت گروه کر آفتاب در اجرای این کنسرت، گفت: “در بسیاری از لحظات، گروه اجرایی در تصویر سازی بخش های مختلف شعر آرش کمانگیر موفق عمل کردند و هماهنگی خوبی میان موسیقی و روح شعر در جریان بود. اما گاهی اینطور به نظر می رسید که روند اجرا تکراری شده است. او تاکید کرد که اینگونه کارها در تعدد اجراها متبلور و کامل تر می شوند. به گفته مجلل، در بسیاری از زمینه ها، حتی استفاده از اشعار وحشی بافقی و مولانا و نیز توصیف حالت ها و موقعیت های مختلف مردم، ترکیب دلچسبی از موسیقی و روح شعر به کار گرفته شده بود اما فقدان یک نوع تیزبینی در تصویرسازی بخش پایانی و تراژیک شعر، احساس می شد: “من منتظر بودم ببینم مجموعه سازها و خلاقیت رهبر گروه چگونه لحظه پرتاب تیر توسط آرش را توصیف می کنند و چه انفجار عظیمی هنگام اجرای لحظه فرود آمدن تیر و محو شدن جان آرش در آن رخ می دهد اما متاسفانه آن نگاه نمایشی و دراماتیک لازم را ندیدم. ”

پرشین اپیلوگ پس از هشتاد دقیقه و درحالیکه قطعه آخر آن به درخواست حاضران در سالن، دوباره نواخته می شد به پایان رسید.

پرشین اپیلوگ با ترکیب اندوهناک شعر و موسیقی آغاز شد؛ در توصیف شکست سپاه ایران از لشکر توران، و سپس به حماسه و رزم رسید؛ به انتخاب آرش برای پرتاب تیر از کمان و تعیین مرز ایران و توران